Teknoloji

Sürücüsüz ve uçan taksiler geliyor

GELECEĞİN taksileri şimdilik iki farklı yapıda karşımıza çıkıyor. Uber, Google (Waymo), Yandex, Amazon, Cruise ve NuTonomy gibi şirketler normal olarak karayolunda giden ‘sürücüsüz taksiler’ üzerinde çalışıyor. Başka bazı büyük isimler ise süreci bir adım ileriye taşıyarak ‘uçan taksiler’ üzerinde çalışmalar yapıyor. Burada hayata geçen ilk modeller standart yapılı sürücüsüz taksiler oldu. Artık birçok ülkede ve bölgede test amaçlı olarak devreye alınan hizmetler ile mobil uygulamalardan bulunduğunuz yere sürücüsüz bir taksi çağırabiliyor ve istediğiniz yere gidebiliyorsunuz. Sürücüsüz taksiler tahmin edebileceğiniz üzere çok gelişmiş sistemler üzerine kuruluyor.

YAPAY ZEKÂ DESTEKLİ

ÇEVRELERİNİ gelişmiş kamera sistemleriyle gören sürücüsüz taksiler, buna ek olarak radar, LiDAR ve çok çeşitli başka sensörleri de bünyelerinde barındırıyorlar. Tüm bu donanımı çalıştırmak adına başta Nvidia imzalı çözümler olmak üzere çok güçlü bilgisayar sistemleri kullanan araçlar, yollarda eğitilen ve bu sayede her geçen gün daha iyi halen yapay zeka sistemleri ve algoritmalar ile çevreyi bizden daha iyi görebiliyorlar. Saniyeler içerisinde çevrelerinde olup biten her şeyi algılayabilen ve haritalandırma yapabilen sürücüsüz taksiler, trafik tabelaları, yol çizgileri ve trafik ışıklarını belirleyerek güvenli şekilde yol alabiliyorlar. Bu konuda yapılan testler, özel sistemlerin kaygan yollar üstünde bizden çok daha iyi araç kontrolü getirdiğini gösteriyor. Sürücüsüz yapılarından dolayı hem içerideki hem de dışarıdaki insanları olası tehlikelere karşı görsel ve sesli olarak uyarabilen sürücüsüz taksiler, buna ek olarak kendi aralarında da haberleşebiliyor.

RİSKLERİ DE BULUNUYOR

SÜRÜCÜSÜZ taksilerin çok gelişmiş sensör ve kamera sistemlerine sahip olsa da süreç henüz mükemmel değil. Örneğin geçtiğimiz yıllarda Uber‘in ABD’de test ettiği sürücüsüz taksilerden bir tanesi, elinde bisiklet ile yoldan karşıya geçen bir kadına çarptı. Bu kaza sonrasında ağır yaralanan 49 yaşındaki kadın, kaldırıldığı hastanede hayatını kaybetti. Sürücüsüz bir otomobilin karıştığı ilk ölümcül kaza olarak tarihe geçen bu olayda aracın kadını yola atlamadan önce gördüğü belirtildi. Ancak otomobilin bunu yolda uçan bir plastik poşet benzeri başka bir obje olarak algılayıp işlem yapmadığı ortaya çıktı. Sürücüsüz otomobiller buna benzer “karar mekanizmalarına” ve sistemlerine sahipler ancak süreçte her zaman bazı “kafa karışıklığı” riski bulunuyor. Fakat yine de sürücüsüz taksilerin insanlardan daha az hata ile yol alabildiği istatistiksel olarak gösteriliyor. Sürücüsüz taksi konusunda en tecrübeli isimlerden birisi konumunda Google çatı şirketi Alphabet’in yan firmalarından Waymo yer alıyor. Firma geliştirdiği sürücüsüz araç ile şimdiye kadar tam 32 milyon kilometrelik bir yol yaptı ve bu kadar büyük mesafede sadece çok ufak kazalara karıştı. Bu kazaların çoğunda da suçlu diğer sürücülerdi.

Sürücüsüz ve uçan taksiler geliyor

UÇMAYA HAZIRLAR

ASLINDA en çok bu taraf heyecan veriyor. Şu an Hyundai, Toyota, Boeing, Volocopter, Airbus ve Uber başta olmak üzere sayamadığımız çok sayıda firma uçan taksiler üzerinde geliştirme çalışmaları yapıyor. Şehir içerisindeki taşımacılığı değiştirecek bu araçlar, ortak olarak tamamen elektrikli temelde hazırlanıyor. Uçan taksileri tek bir büyük bir motor/pervane yerine birden fazla motor/pervane üzerine kuran firmalar, bu sayede hem gürültüyü azaltmayı hem de güvenli arttırmayı hedefliyor. Çok sayıda motordan birisi arıza yapsa dahi diğerleri ile güvenli iniş yapılabileceğini belirten firmalar, büyük bir pervane yerine ufak pervaneler kullanmanın gürültüyü çok ciddi oranda azalttığını aktarıyor. Gürültü konusu uçan taksiler için büyük önem arz ediyor çünkü bu araçlar şehir içerisinde kullanılacak. Kimse haklı olarak büyük şehirler içerisinde daha fazla gürültü istemiyor.

İNSANLAR TARAFINDAN YÖNETİLMEYECEK

UÇAN taksilerin çoğu sürücüsüz taksilerde de olduğu gibi bir insan tarafından yönetilmeyecek. Bu araçlar da otomatik (otonom) olarak görev yapacak ve bu süreç standart taksilerden çok daha kolay ve güvenli olacak. Çünkü uçan taksiler rastgele rotalarda görev yapmayacak, başka hava araçlarıyla karşı karşıya gelmeyecek. Uçan taksiler için özel rotalar ile helikopter pisti benzeri iniş / kalkış alanları kurularak ve sadece bu merkezler arasında taşımacılık gerçekleştirilecek. Bu kontrol altına alınmış yapı sayesinde uçan taksilerin şehir içlerinde büyük tehlikeler yaratmasının önüne geçilecek.

Sürücüsüz ve uçan taksiler geliyor

TÜRKİYE’NİN İLK UÇAN ARABASI

UÇAN hava araçları konusunda Türkiye’de de bazı yerli çalışmalar bulunuyor. Bunlardan birisi Baykar Teknoloji tarafından geliştirilen CEZERİ. Tek kişilik tasarlanan bu araç, ileride belirli rotalarda yolcu taşıma için kullanılabilir. Dört motorlu kompakt satılacak bir tasarıma sahip olan hava aracı, dört kişilik bir uçan taksi olarak geleceğin bir parçası haline getirilebilir. Prototip sürümüyle havada uçuş gösterimi de yapılan CEZERİ, 2022’de daha sık şekilde gündeme gelebilir.

hurriyet.com.tr

Related Articles

Bir cavab yazın

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

Back to top button